Opruimen!

Het laatste deel van de terugtocht van vakantie had voor mij als kind altijd een hoogtepunt in petto. Of we nu weerkeerden van wintersport of uit Europa’s zonnige zuiden; even onder Duisburg, rijdend op de A12, werd ik telkens weer betoverd. Die betovering duurde ongeveer 1 kilometer tegen 130 kilometer per uur. Maar was voldoende om mijn door de reis versufte fantasie weer helemaal op te laten leven. Bij Krefeld parelde gekleurd licht van industriële torens me door de Duitse avond tegemoet. Met mijn neus tegen het achterraam zat ik er ademloos naar te kijken. Daar gebeurden vást mooie dingen.

Grenzen aan de groei? Kom jij soms onder een steen vandaan gekropen?

Dit is een tijd van opruimen, want we maakten er de afgelopen 50 jaar natuurlijk een rotzooitje van. In de rug geblazen door onze spectaculair groeiende welvaart, werden we genotzuchtiger, hebberiger en individualistischer. Grenzen aan de groei? Zeg, kom jij soms onder een steen vandaan gekropen?

De gevolgen staren ons inmiddels aan. Onze klimaatpan kookt langzaam over. Onze natuur ligt als een vis op het droge naar adem te happen. Onze welvarende Alleingang is uitgegroeid tot hyperindividualisme. Ons streven naar altijd maar meer werd tot deugd verheven. Gordon Gekko (Michael Douglas) zei het al in 1987 in de iconische film Wallstreet: ‘Greed is good’.

Soms lijkt het alsof we alleen een aanknop bezitten. In dat beeld is corona een totaal onverwachte maar krachtige uitknop gebleken. Zonder het persoonlijke- en economische leed te willen bagatelliseren; het verschrikkelijke virus biedt ook kansen. Er ligt een pyrrusoverwinning voor het grijpen. Corona zette ons krachtig uit, deed ons de stilte horen en zo tot reflectie komen. Zo stimuleerde Covid 19 het stellen van wezenlijke vragen als: wat voor samenleving willen we eigenlijk zijn?

Covid 19 stimuleerde het stellen van wezenlijke vragen als: wat voor samenleving willen we eigenlijk zijn?

Zoals steeds in de geschiedenis gaat ook nu het roer niet radicaal om, zal verschillende rotzooi nog wel even blijven liggen en zich zelfs verder ophopen. Tóch is het zaad voor een vruchtbare omslag gezaaid.

Nog even terug naar die lichtstad aan de Rheinuferstrasse in Krefeld, want ook daar draait het inmiddels om zaad. In 2018 ging de medicinale reus Bayer een monsterfusie aan met zadenveredelaar Monsanto. Of daar mooie dingen gebeuren? In Leusden in elk geval wél. In mijn dorpskrant las ik dat we als eerste gemeente in de provincie Utrecht een Zadenbieb hebben. Zodoende kunnen leden van de bibliotheek behalve aan mooie boeken, nu ook makkelijk en kosteloos aan zaden komen. ‘Dat is fijn’, zegt bibliothecaresse Hanneke de Witte in de Leusder krant, ‘want zaden zijn een bron van leven en maken gezond en lekker eten mogelijk. Er zijn tegenwoordig veel minder mensen die beschikken over hun eigen zaden, die het juist in hun tuin goed doen. Vroeger was dit heel gewoon en werd er onderling geruild.’

Bayer en Monsanto drukken als een boa constrictor langzaam de keel van natuur en maatschappij dicht.

Hoe is dat nu dan? ‘Wereldwijd claimen steeds meer grote bedrijven, zoals Monsanto en Bayer, het patent, het alleenrecht, op diverse zaden. Deze patenten betekenen dat zij oorspronkelijke rassen gemanipuleerd hebben en dat deze niet meer vrij verspreid mogen worden. Een van de gevolgen is dat er steeds minder zaden zijn. Dit is desastreus voor de natuur, want minder beschikbare zaadsoorten betekent minder biodiversiteit. Bovendien brengen de patenten onnodige kosten mee voor tuinders’, besluit De Witte.

Nu is veredeling van bijvoorbeeld groentezaden op zich zelfs nuttig. Het verhoogt namelijk de kwaliteit van zaden en maakt groente gezonder. Bovendien draagt veredeling bij aan voedselzekerheid. Slecht is dat machtige partijen als Bayer en Monsanto proberen om natuurlijke eigenschappen van groentezaden te patenteren. Zo drukken ze als een boa constrictor langzaam de keel van natuur en maatschappij dicht.

Alle reden om het net van de wet heel snel te dichten. Er staat te veel op het spel.

Het roept de retorische vraag op: willen we dit? We willen toch immers geen samenleving zijn die deze boa constrictor blijft voeden? En dat zelfs juridisch legitimeert?

Gelukkig zijn er inmiddels verschillende patenten, bijvoorbeeld op broccoli met extra lange steel, ingetrokken. Maar nog altijd lopen er rechtszaken waarvan de uitkomsten door mazen in het net van de wet nog onzeker zijn. Alle reden dus om dat net heel snel te dichten en de rotzooi op te ruimen. Er staat te veel op het spel.

 

Laatste Artikelen/Publicaties

  • Opruimen!
    Het laatste deel van de terugtocht van vakantie had voor mij als kind...
  • Helemaal het einde
    Wil je ook onder de motorkap van jouw tekst aan het werk? Of laat...
  • Door een andere bril
    Soms moet je een diep ingesleten oordeel herzien. Nu kan dat plaatsvinden in...

Contact

info@kosterteksten.nl
06 41 860 490